- W związku ze szczególną sytuacją zgłosiło się do nas prawie tysiąc nowych restauracji. Rozumiejąc, że od uruchomienia ich w systemie może zależeć ich biznes, robimy wszystko, co w naszej mocy, aby włączać je jak najszybciej - mówi Business Insider Anna Bielecka, manager PR Pyszne.pl. Podobnie jest w innych platformach do dostaw jedzenia, które działają w Polsce od kilku lat, stopniowo budując swoją pozycję.
Stworzona w naszym kraju w 2010 roku platforma Pyszne.pl dwa lata później została przejęta przez holenderskie Takeaway.pl. Uber Eats , siostrzany biznes amerykańskiego Ubera, wszedł do Polski w 2017 roku. W 2018 roku fiński Wolt kupił polską aplikację Daily.pl, zaś rok później hiszpańskie Glovo przejęło serwis Pizzaportal.pl, również istniejący od 2010 roku.
Dla klientów korzystanie z tych aplikacji oznacza duży wybór restauracji, szybkość i wygodę w zamawianiu i płatnościach. Jednak jest ciemniejsza karta tego biznesu - bardzo wysokie prowizje pobierane od restauracji za realizacje zamówień.
W przypadku zamówień z dostawą wynoszą one zwykle 25-30 proc., ale mogą sięgać nawet 40 proc., po podliczeniu wszystkich kosztów. Oznacza to, że restauratorzy praktycznie nie zarabiają na sprzedaży w tym modelu. Mimo istnieniu na rynku kilku aplikacji z platformami food delivery, praktycznie nie da się negocjować. Jak podała "Gazeta Wyborcza", firmy są skłonne maksymalnie obniżyć prowizję o 1-3 proc. (można płacić mniej , jeśli postawi się na wyłączność dla jednej aplikacji).
Czytaj także w BUSINESS INSIDER
- Prowizje są bardzo wysokie - przyznaje w rozmowie z Business Insider Polska Krzysztof Gałkowski, twórca i współwłaściciel popularnych lokali Beirut Hummus Bar oraz Kraken Rum Bar. Jego restauracje w czasie pandemii koronawirusa rozpoczęły współpracę z wszystkimi czterema dużymi platformami zajmującymi się dowozami jedzenia.
Spadki przychodów restauracji są ogromne
- Dla nas był to trudny proces, bo nigdy nie oferowaliśmy jedzenia na wynos - mówi Gałkowski. Mimo wprowadzenia dostaw, obroty restauracji w kwietniu były o 86 proc. niższe niż rok wcześniej, gdy lokale mogły być normalnie otwarte dla klientów. O zarobku nie ma mowy.
- Rozpatrywanie tych aplikacji, szczególnie dla biznesów, które dopiero weszły we współpracę z nimi, w kategorii zarabiania jest trochę nieporozumieniem - przyznaje Gałkowski.
Jednak dzięki realizowaniu dostaw lokale mogą dalej istnieć w świadomości klientów, utrzymać pracowników i relacje z dostawcami, a przychody pozwalają też na pokrycie niezbędnych kosztów np. energii elektrycznej.
Beirut i Kraken jednocześnie stworzyły własne systemy dostawy, a oferta lokali pojawiła się w uruchomionym w kwietniu serwisie wspieramgastro.warszawa.pl. To niezależna od wielkich, sieciowych przedsięwzięć platform,a na której każdy stołeczny restaurator może stworzyć swój sklep online. Nie jest za to pobierana żadna prowizja.
Krzysztof Gałkowski mówi, że obecnie połowa dostaw z jego restauracji realizowana jest we własnym zakresie, a połowa odbywa się za pomocą platform typu Wolt czy Uber Eats. - Staramy się tak uatrakcyjnić własny dowóz, by dla większości osób był bardziej opłacalny, rezygnujemy z marży dowozowej, dołączamy gratisy - tłumaczy Gałkowski.
Dlaczego prowizje są takie wysokie?
Platformy do dostaw jedzenia bronią się, że stawki prowizji muszą pokryć niezbędne koszty. - Nasza standardowa stawka prowizji dla zdecydowanej większości restauracji w Polsce wynosi 13 proc. i jest podstawą naszej działalności - mówi Anna Bielecka. To jednak stawka obowiązująca tylko w przypadku korzystania z samego systemu zamówień stworzonego przez Pyszne.pl. Lokale, które chcą korzystać też z dostawców z pomarańczowymi plecakami, zapłacą więcej. Zdejmuje to z nich konieczność zatrudniania własnych kurierów, zakupu i utrzymywania pojazdów czy zakupu paliwa.
- Wysokość prowizji odpowiada wartości, jaką dostarczamy partnerskim restauracjom - przekonuje przedstawicielka Pyszne.pl - Oferowaną przez nas usługę można podsumować jako połączenie restauracji z bazą ponad 2,5 miliona naszych klientów w Polsce. W rzeczywistości obejmuje ona znacznie więcej niż prowadzenie strony internetowej i aplikacji. Zapewniamy również obsługę klienta opiekującą się wszystkimi zamówieniami, zasięg marketingowy dla restauracji partnerskich, bezpieczne formy płatności online oraz doradztwo dla restauracji w zakresie optymalizacji menu i cen - wymienia Bielecka. Podkreśla, że Pyszne.pl wszystkie zarobione pieniądze inwestuje w dalszy rozwój.
Uber Eats z prowizji za dostawcy płaci dostawcom, pokrywa koszty ubezpieczenia czy zakupu środków ochrony osobistej, płaci za usługi technologiczne (przetwarzanie płatności, zarządzanie zamówieniami i utrzymanie aplikacji) i za marketing mający zwiększyć popyt na dania z lokalnych restauracji. Firma podkreśla, że w kwietniu zniosła opłaty aktywacyjne za dołączenie do jej systemu, a restauracje mogą otrzymywać środki za realizowane zamówienia codziennie, a nie raz w tygodniu, jak było wcześniej.
Posłanka KO chce kontroli prowizji przez UOKiK
Sprawa wysokich prowizja trafiła już do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W trybie interwencji poselskiej wniosek o kontrolę wniosła posłanka Koalicji Obywatelskiej Urszula Zielińska. Chce ona, by urząd sprawdził, czy dostawcy jedzenia na wynos nie naliczają zbyt dużych opłat. Jej zdaniem potrzebna jest w tej sprawie regulacja, która mogłaby być częścią kolejnej odsłony tarczy antykryzysowej.
Zdaniem przedstawicieli Uber Eats uregulowanie prowizji zmusiłoby firmę do "radykalnej zmiany sposobu prowadzenia działalności, ustanowiło daleko idący precedens na wysoce konkurencyjnym rynku i ostatecznie mogłaby zaszkodzić (...) klientom, małym firmom i dostawcom" .
Poprosiliśmy UOKiK o odpowiedź na pytanie, kiedy może zająć się sprawą, ale na razie nie dostaliśmy odpowiedzi.